دیسک و صفحه کلاچ که از اجزای اصلی خودرو به شمار می رود بین جعبه دنده و همچنین موتور است که به وسیله پدال کلاچ که به همراه پدال ترمز و گاز در یک راستا قرار گرفته اند. دیسک و صفحه کلاچ یکی از قطعات اصلی و مهم در انواع ماشین های دنده ای به شمار می رود که همه ی نیرو را به وسیله ی موتور به گیربکس اتوموبیل انتقال می دهد. اگر دیسک و صفحه کلاچ نباشد انتقال دادن نیرو و همچنین عوض کردن دنده کار بسیار دشواری است به این دلیل که این قطعه مابین گیربکس و فلایول قرار گرفته است. فرض کنید شما سوار خودرو خود می شوید و شروع به استارت زدن می کنید و ماشین شما روشن می شود. در همین زمان یک قطعه موجود است که نام آن فلایول است که با سرعت بسیار زیاد شروع به چرخیدن می کند.اکنون باید این چرخش سریع به لاستیک های ماشین شما برسد پس نیاز داریم که نیروی چرخشی را به گیربکس انتقال دهیم.
وظیفه دیسک و صفحه کلاچ چیست؟
همان گونه که در مطالب بالا گفته شد دیسک و صفحه کلاچ یک بخش مهم از گیربکس است که انجام دادن انتقال نیرو را بر عهده دارد. بدین گونه قدرت ماشین افزایش چشمگیری خواهد داشت. در واقع هنگامی که ماشین شما شروع به حرکت می کند، با کمک دنده، نیروی موتور خودرو افزایش یافته و بعد از آن به چرخ دنده ها منتقل می شود. دیسک و همچنین صفحه کلاچ عمل انتقال دادن نیرو را به صورت اصولی مدیریت می کنند. این عمل در انواع ماشین هایی که دارای دنده دستی هستند صورت می گیرد. در حالی که انواع ماشین های اتوماتیک، افزایش دادن نیرو را به صورت کاملا خودکار انجام می دهند.
سازو کار دیسک و صفحه کلاچ چگونه است؟
این نکته لازم به ذکر است که در کل سیستم کلاچ ماشین دارای دو عدد دیسک است که یکی از آن ها به میل لنگ ماشین متصل شده و دیگری نیز صفحه اصطکاک یا دیسک نام گرفته است که توانایی انجام انتقال نیروی موتور را به گیربکس دارد. زمانی که فشار پا بر روی کلاچ نیست و کلاچ در حال استراحت است دیسک ها به صورت مستحکم به یکدیگر چسبیده اند. ولی زمانی که شما پای خود را به روی کلاچ گذاشته و فشار می دهید این دو عدد صفحه از هم فاصله می گیرند و صفحه دیسک به وسیله قطعه ای به اسم فلایول تماس پیدا می کنند و چرخش آن شروع می شود بعد از آن نیرویی را که دریافت کرده به گیربکس منتقل می کند. و در آخر انرژی موتور توسط کلاچ به قسمت جعبه دنده انتقال پیدا می کنند و بعد از آن به سمت چرخ ها روانه می شود. هنگامی که فشار قطع می شود تماس میان صفحه دیسک و فلایول کم شده و فقط صفحه بر روی فلایول می لغزد. این نکته نیز لازم به ذکر است که بدانید که انتقال دادن نیرو از قسمت صفحه کلاچ با کمک قطعه ای به نام شفت ورودی صورت می گیرد و کم شدن فشار نیز به وسیله فنر دیافراگمی انجام می شود. در زمان عوض کردن دنده ها حتما باید انتقال نیرو از قسمت موتور ماشین به جعبه دنده توقف یابد و این امکان تنها در زمانی که کلاچ ماشین نقش آفرینی کند صورت می گیرد. در کل اساس کار کلاچ ماشین به وسیله اصطکاک میان سطوح و همچنین انتقال نیرو پایدار است که اگر زمانی نیروی اصطکاک در اندازه استاندارد موجود نباشد، این مکانیزم نمی تواند کار خود را به درستی انجام دهد و کارایی خود را از دست می دهد.
صفحه کلاچ
صفحه کلاچ به عنوان یکی از اصلی ترین قطعه های خودرو شناخته شده است که بر روی فلایول بوده و به طور مستقیم با آن در تماس است. برای اینکه بین این دو قطعه اصطکاک صورت نگیرد صفحه کلاچ را با یک لنت مخصوص پوشانده اند. جنس لنت ها در گذشته از نوع آزبست بود که مشکلات بسیار زیادی را برای افراد پیش رو داشت، اما امروزه به علت عوارض های فراوان استفاده کردن از آن ها قدغن شده و مواد سرامیکی و همچنین کاغذی جای آن ها را گرفته است.
جنس دیسک و صفحه از چیست؟
موضوع حائز اهمیت این است که جنس دیسک و صفحه باید به گونه ای باشد که بر اساس گذشت زمان و بر اثر اصطکاک به اتمام برسد. اگر این گونه نباشد ممکن است آتش سوزی صورت بگیرد. به همین علت است که غالبا جنس دیسک و صفحه از آلومینیوم و آزبست است. قطعه های داخلی آن از جنس فولاد بوده است که بجز اصلی ترین دلیل که در مطالب بالا برای به کار گرفتن این مواد نام برده شد، محکم بودن دیسک را نیز باید ذکر کرد زیرا باید در مقابل انواع ضربه ها مقاومت بالایی از خود نشان دهد.
زمان مناسب برای بررسی سالم بودن دیسک و صفحه کلاچ
در جواب این سوال باید گفت که همه ی این مسائل برمی گردد به شما و همچنین نحوه استفاده از ماشین، علت های بسیار زیادی می تواند بر طول عمر دیسک و همچنین صفحه کلاچ موثر واقع شود. در کل نماندن در ترافیک، امتناع از رانندگی های هیجانی، پرهیز از رانندگی در مسیر های سخت و ... همه با هم می تواند از جمله عامل هایی باشد ک می توانند بر روی طول عمر و دوام صفحه کلاچ و دیسک تاثیر بسزایی داشته باشند. اما این نکته را مد نظر قرار دهید که بهتر این است که پس از گذشت یک سال تا یک سال و نیم برای معاینه و بررسی صفحه کلاچ ماشین خود اقدام نمایید تا مشکلی برای ماشینتان به وجود نیاید.
عوامل موثر بر افزایش عمردیسک و صفحه
✔ استفاده نکردن بی مورد از کلاچ
✔ جا زدن صحیح دنده ها
✔ ممنوع بوده دنده غلط
✔ پرهیز کردن از حمل بار سنگین
✔ توقف نکردن در سربالایی
✔ تا جای امکان گیر نکردن در ترافیک
ساده ترین تست برای سالم بودن صفحه کلاچ
یکی از واضح ترین علامت برای این که شما متوجه خراب بودن صفحه کلاچ و دیسک شوید شتاب خودرو است. به عنوان مثال اگر ماشین شما گاز می خورد اما سرعت آن تغییر نمی کند و بالا نمی رود باید در نزدیک ترین زمان و مکان ممکن برای عوض کردن صفحه کلاچ و دیسک اقدام به عمل آورید. این نکته مهم را نیز مد نظر قرار دهید که هر زمان تصمیم به عوض کردن آن ها داشتید هرگز خود اقدام به تعویض صفحه کلاچ و دیسک نکنید. عوض کردن این دو قطعه را به دست افراد کار بلد بسپارید تا مشکلی برای خودرو شما پیش نیاید. زیرا دیسک و صفحه کلاچ یه عنوان یکی از اصلی ترین قطعات ماشین به شمار می رود و بیشتر کار ماشین توسط آن صورت می گیرد.
